پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٧ - کتابشناخت ؛ جهان کتاب - پرهیزگاری نیکو
کتابشناخت ؛ جهان کتاب
پرهیزگاری نیکو
معرفى دو كتاب از اسلامپژوه هندى؛
معنويت اسلامى و احياء تفكر اسلامى در دانشگاههاى هند
١. معنويت اسلامى
نويسنده: دكتر واى. اى. سبا
ناشر: انتشارات MD
قيمت: ٧٥/٤٩ دلار
اساس معنويت اسلامى بر نشانههايى قرار گرفته است كه راز وجود خداوند متعال را افشا مىكنند. قرآن يكى از اين نشانهها و معجزات است كه به ما درباره اهميت شناخت خداوند و ارائه پاسخى مناسب به الطاف و نعمات او بسيار مىآموزد. سيره پيامبر اكرم (ص) بهترين بيانگر و اسوه اين شناخت قرآنى از خداوند متعال و ارائه پاسخ مناسب به الطاف اوست؛ اسوهاى واقعى براى كل تاريخ بشرى. اين موضوع را مىتوان اساس و بنيان وجودى معنويت اسلامى به شمار آورد. اين گونه است كه از حضرت محمد (ص) به عنوان "قرآن مجسم" ياد كردهاند.
كتاب "معنويت اسلامى" به قلم دكتر واى. اى. سبا، پژوهشگر هندى، روز سى و يكم دسامبر ٢٠١٠ (دهم دى ماه ١٣٨٩) به زبان انگليسى و در ٣٠١ صفحه توسط انتشارات MD در دهلى نو منتشر مىشود و قرار است به عنوان كتابى آموزشى در دانشگاههاى سراسر هندوستان مورد استفاده قرار گيرد.
در مقدمه كتاب "معنويت اسلامى" آمده است: "معنويت اسلامى آگاهى انسان درباره وجود خداوند را شكل مىدهد، آگاهىاى كه از آن مىتوان به عنوان "تقوا" ياد كرد كه چه در اعمال روزمره ما و چه در اعمالى كه به عنوان "اعمال معنوى" از آنها ياد مىكنيم (نظير روزه و نماز) جلوه مىيابد. معنويت اسلامى در تمام ابعاد زندگى بشر قابل تجربه است و اين گونه نيست كه فقط به عنوان امرى درونى در نظر گرفته شود، چرا كه اسلام به اعمال و رفتارهاى فيزيكى و اجتماعى انسان نيز به عنوان اعمالى خلاف معنويت نگاه نمىكند."
از مهمترين سرفصلهاى اين كتاب مىتوان به "معنويت و ادبيات هندو و اسلامى"، "علم پنهان در اسلام" و "معنويت در هنر اسلامى" اشاره كرد.
٢. احياء تفكر دينى در اسلام
نويسنده: دكتر واى. اى. سبا
ناشر: انتشارات MD
قيمت: ٧٥/٤٩ دلار
تفكر دينى به معناى تفكرى است كه دغدغه مسائلى را دارد كه ماهيتى دينى و مذهبى دارند، درست به همان شكل كه تفكر رياضى به معناى تفكرى است كه با سؤالات رياضى سر و كار دارد و به دنبال راه حلى براى مسائل رياضى است.
كتاب "احياء تفكر دينى در اسلام" نيز به قلم دكتر سبا روز ٣١ دسامبر ٢٠١٠ (دهم دى ماه ١٣٨٩) در ٣١٧ صفحه و توسط انتشارات دانشگاهى MD در دهلى نو به زبان انگليسى منتشر مىشود.
از متن كتاب: " واضح است كه تفكر دينى نيز مانند شكلهاى ديگر تفكر، بايد داراى مراجع موثقى باشد؛ مراجعى كه ماده اوليه اين تفكر از آنها ريشه گرفته و به آنها بستگى داشته باشد. بهترين مرجعى كه اساس تفكر دينى در دين الهى و مبين اسلام را شكل مىدهد - از آنجا كه اين تفكر بر پايه وحى الهى شكل گرفته است - قرآن كريم است؛ كتابى كه عهد و پيمان قاطع الهى و نشانه نبوت جاودانه و جهانىحضرت محمد (ص) است و محتواى آن دربردارنده همان ماده اوليه انديشه اسلامى است."
"ساختار اسلام و اصل نهضت اسلامى"، "تجربه دينى در تفكر اسلامى"، "بنيانهاى دينى اسلام"، "الهيات اسلامى: پنج اصل دين"، "اقيانوس دانش الهى"، "فلسفه اسلامى و تفكر اسلامى امروزى" و "خداوند متعال در قرآن كريم" برخى از مهمترين سرفصلهاى كتاب "احياء تفكر دينى در اسلام" را تشكيل مىدهد.
درباره نويسنده
دكتر واى. اى. سبا از برجستهترين چهرههاى دانشگاهى هند و اسلامپژوهى است كه بر زبانهاى اردو، هندى و فارسى تسلط كامل دارد و مدارك كارشناسى ارشد و دكتراى خود را از دانشگاه دهلى دريافت كرده است. او زندگى خود را وقف تدريس و پژوهش در حوزه اسلامشناسى كرده و تا كنون همايشها و نشستهاى متعددى را در اين زمينه برگزار كرده يا در آنها حضور يافته است.
درباره ناشر
انتشارات MD از سال ١٩٩٠ به عنوان يكى از معتبرترين ناشران كتابهاى آموزشى و دانشگاهى هندوستان فعاليت خود را آغاز كرده است و به گفته خود ناشر، سعى داشته پا به پاى رشد جامعه علمى اين كشور پيش برود. كتابها و نشريات اين انتشارات علاوه بر هند در سراسر جهان نيز توزيع مىشود و ميان خوانندگان حوزههاى خاص علمى و پژوهشى از طرفداران زيادى برخوردار است، چرا كه مدعىاست كه نيازهاى ويژه اين قشر را كه بيشتر پژوهشگران و همچنين خوانندگان عادى را در بر مىگيرد، به خوبى پاسخ مىدهد و بهترين آثار را در حوزه پژوهشهاى حرفهاى، يافتهها و نگارشات علمى در اختيار مخاطبان خود قرار مىدهد. آثار منتشره اين ناشر به صورت آنلاين نيز در اختيار مشتريان قرار مىگيرد.
منابع:
وبسايت انتشارات MD
وبسايت آمازون
درباره كتاب "سنت تهيه نسخههاى خطى اسلامى"؛
ده قرن هنر اسلامى در مجموعه دانشگاه اينديانا
مؤلفان: ژانت روشر، هيثر كافى، كريستين جى. گروبر، ياسمين گنسر، اميلى زوس، بريتنى پايور، كيتى جانسون.
گردآورنده: كريستين جى. گروبر
ناشر: انتشارات دانشگاه اينديانا
قيمت: ٩٥/٣٩ دلار
در طول ده قرن، ميراثى غنى از نسخههاى خطى اسلامى به وجود آمده است كه در تابلوهاى نقاشى، تابلوهاى خوشنويسى و كتابهاى خطى قابل مشاهده است. از اين رو، انتشارات دانشگاه ايندياناى آمريكا ٢٠ دسامبر ٢٠٠٩ (٢٩ آذر ١٣٨٨) كتابى را با عنوان "سنت تهيه نسخههاى خطى اسلامى: گردآورى ده قرن هنر در مجموعه دانشگاه اينديانا" و به همت گروهى از اسلامشناسان و اساتيد هنر اسلامى در ٣٠٤ صفحه منتشر كرد كه به گفته استفانو كاربونى، متصدى بخش هنر اسلامى موزه متروپوليتن نيويورك، تعداد زيادى از نسخههاى خطى اسلامى را نيز كه پيش از اين چاپ نشده بود، در بر مىگيرد. جالب است كه در اين كتاب، مجموعه نسخههاى خطى اسلامى كه در دانشگاه اينديانا موجود است نيز به صورت يك نقشه چاپ شده است.
كتاب "سنت تهيه نسخههاى خطى اسلامى" كه در سراسر جهان توزيع شده است، با بررسى انواع نسخههاى خطى اسلامى (نسخههاى خطى قرآن كريم، نسخههاى خطى تذهيب شده ايرانى و مغول، آثار مذهبى دوران عثمانى، نسخه خطى نقشهها، كتابهاى چاپى و آثار ادبى اسلامى) و ابزار تهيه آنها (قلمها، جوهرها، كاغذها)، معرف اين جنبه از هنر اسلامى در تاريخ اسلام است.
هفت مقالهاى كه در اين زمينه در كتاب گردآمده است، بيانگر پژوهشهايى تازهاى است كه حول گسترهاى از موضوعات از قبيل مجموعهسازى، مينياتورسازى، كتابهاى دعاى تذهيب شده و تاريخ انتشار كتابهاى چاپى در سرزمينهاى اسلامى صورت گرفته است. اين كتاب در عين حال شامل ١١١ تصوير رنگى زيبا از نسخههاى خطى اسلامى است و از اين رو مىتوان آن را مرجعى ارزشمند و جديد براىدانشجويان و پژوهشگران هنر اسلامى به شمار آورد.
عناوين مهمترين سرفصلهاى كتاب "سنت تهيه نسخههاى خطى اسلامى" به شرح زير است:
"هنر تهيه كتابهاى اسلامى در مجموعه دانشگاه اينديانا/ به قلم كريستين گروبر"، "روث ئى. ادوميت: سفير كتابهاى مينياتورى/ به قلم ژانت روشر"، "بينابين تعويذ و دعا: كتابهاى مينياتورى اسلامى در كتابخانه Lilly / به قلم هيثر كافى"، "دواء عام زاهد: نسخه خطى كتاب دعاى تذهيب شده دوران عثمانى در كتابخانه Lilly / به قلم كريستين گروبر"، "ابراهيم متفرقه و دوران چاپ نسخههاى خطى/ به قلم ياسمين گنسر"، "جهان از زاويه ديد عثمانى: كتاب Cihannuma و نقشههاى طراحى شده درون آن/ به قلم اميلى زوس"، "نسخه خطى كتاب دعاى سرزمينهاى جنوب صحراى آفريقا/ به قلم كيتىجانسون".
حمايت مالى از بخشى از اين پروژه پژوهشى را مجريان طرح "هنر و علوم انسانى" دانشگاه اينديانا بر عهده داشتهاند كه خود اين طرح از سوى سازمان اوقاف Lilly حمايت مىشود.
درباره گردآورنده
كريستين جى. گروبر، گردآورنده اين كتاب، پروفسور هنر اسلامى در دانشگاه ايندياناست. او پيش از اين كتاب "معراج پيامبر اسلام (ص)" (چاپ انتشارات دانشگاه اينديانا، ٢٠٠٩) را با همكارى فردريك اس. كولبى گردآورى كرده و كتابهاى پژوهشى ديگرى را نيز در اين زمينه به رشته تحرير درآورده بود.
درباره ناشر
انتشارات دانشگاه اينديانا به عنوان يك ناشر دانشگاهى تعهد دارد كه به عنوان ناشرى غيرانتفاعى و حرفهاى عمل كند و مخاطبان كتابهاى اين ناشر را جامعه پژوهشگران و اهالى فرهنگ در سراسر جهان تشكيل مىدهند. اين انتشارات در سال ١٩٥٠ تأسيس شده و از آن تاريخ تا به امروز در سراسر جهان به عنوان يكى از ناشران پيشروى دانشگاهى و تخصصى در حوزه علوم انسانى و علوم اجتماعى به رسميت شناخته شده است. اين ناشر هر سال حدود ١٤٠ كتاب جديد و ٢٩ نشريه منتشر مىكند و اين در حالى است كه حدود ٢٠٠٠ عنوان كتاب منتشر شده نيز در فهرست سالهاى گذشتهاش دارد. انتشارات دانشگاه اينديانا در عين اين كه بر انتشار آثار پژوهشى اصرار مىورزد، كتابهاى درسى، تجارى و كتابهاى مرجع را نيز چاپ مىكند. پارهاى از موضوعاتى كه كتابهاى منتشره اين ناشر بر آن متمركز شده است عبارت است از: آفريقا، آسيا، فرهنگ، خاورميانه، روسيه و اروپاى شرقى، مردمشناسى، سينما، تاريخ، اخلاق زيستى، موسيقى، ديرينشناسى، بشردوستى، فلسفه و دين. اين ناشر يكى از بزرگترين ناشران دانشگاهى جهان چه از نظر تعداد كتابهاى منتشره و چه از نظر سطح درآمد به شمار مىآيد و كتابهايش تا كنون جوايز متعددى را در حوزه پژوهش و طراحى دريافت كرده كه از آن جمله است: دو جايزه كتاب ملى آمريكا و پنج جايزه Herskovits در حوزه مطالعات آفريقا. در عين حال، بسيارى از كتابهاى اين ناشر هر سال به عنوان كتاب برجسته دانشگاهى شناخته مىشود.
منابع:
وبسايت انتشارات دانشگاه اينديانا
سايت بوكس بلاگ
وبسايت آمازون
خبر و نظر
كتاب هاى هشتاد و هشت
گشتى ميان كتابهاى٨٨ عنوان مطلبى بود كه در ويژه نامه نوروزى روزنامه ايران با قلم ساير محمدى به درج رسيده و در آن به مهم ترين آثار منتشر شده در حوزه دين، فلسفه، فرهنگ و ادبيات پرداخته شده بود. اين گزارش پيرامون كتاب هاى منتشر شده در حوزه دين و فلسفه به كتاب هاى گوناگونى اشاره كرده كه درخور اهميت است. از جمله: كتاب "كوثر" تأليف دكتر عبدالرحيم گواهى كه نشر علم در دو جلد منتشر كرده است. "زن در داستانهاى قرآن" اثرى تحقيقى به قلم دكتر قمرآريان است كه اخيراً از سوى انتشارات سخن به بازار آمد. در اين داستانها كه بيشتر درباره پيغمبران گذشته است، مىتوان نمونههاىموفق زن را در قصص قرآنى يافت. در اين بررسىها در كنار "رحمه" زن ايوب كه قهرمان گذشت و فداكارى است زن لوط كه مظهر فساد و تباهى است قرار دارد در مقابل "مريم" كه اسطوره تقوا و پاكى است، زن پوتيفار مظهر عشق و شهوت و بىپروايى قرار دارد. نويسنده در اين اثر سعى دارد نقشى را كه زن در قصههاى قرآن مجيد دارد، روشن كند تا چراغ راهى براى زنان امروز باشد.
"ويژگىهاى بلاغى بيان قرآنى" اثر دكتر عبدالعظيم ابراهيم محمد المطعنى "سبكشناسى اعجاز بلاغى قرآن" اثر دكتر محمدكريم الكوار، "كاركرد تصوير هنرى در قرآن كريم" اثر دكتر عبدالسلام الراغب، "تحليل زبانشناختى جزء سىام قرآن" تأليف محمود احمد نحله و "بررسى سبك شناختى همسانىها و ناهمسانىهاى واژگان قرآن" اثر دكتر فايز عارف علقرعان و... از جمله ترجمههاى اين استاد دانشگاه است كه در سال ٨٨ منتشر شدهاند. "تاريخنگاران و مكتبهاى تاريخنگارى در اسلام" اثرى از دكتر رمضان زينالعابدينى است كه انتشارات چاپخش به تازگى منتشر كرده است.
"هنر در گرماگرم انقلاب" كتابى دوجلدى در قطع رحلى است كه به قلم مجيد جعفرى لاهيجانى از سوى پژوهشگاه فرهنگ و معارف منتشر شده است.در حوزه مستندنگارى ادبيات دفاع مقدس كتاب "بابانظر" خاطرات شفاهى شهيد محمدحسن نظرنژاد از سوى انتشارات سوره مهر منتشر شده است كه مصاحبههاى اين اثر توسط سيدحسين بيضايى و تدوين آن توسط مصطفى رحيمى انجام گرفته است. پس از موفقيت كمنظير كتاب "دا" كه مسئولان انتشارات سورهمهر تا ايام نمايشگاه بينالمللى كتاب تهران چاپ صدم آن را وعده دادند وتحقق يافت، كتاب بابانظر نيز در مدت كوتاهى پس از انتشار بيش از ده بار تجديد چاپ شده است.
يكى از اولين كتابهايى كه در سال ٨٨ در حوزه فلسفه به بازار آمد "فلسفه در آلمان" اثر "دكتر كريم مجتهدى" بود كه به سرعت اهميت خود را نشان داد. در اين كتاب تاريخ فرهنگى و حتى تاريخ سياسىآلمان مرور شد. هولدرلين شاعر آلمانى فصل درخورى را اشغال كرد و درگيرىهاى اروپا با عثمانى نشان داده شد.
مجتهدى در مصاحبهاى گفته بود مىخواسته نشان دهد فرهنگ و تاريخ چقدر در فلسفهها و فهم آن مهم و مؤثر هستند. اين كتاب وقتى به بازار آمد كه وى در حال نوشتن كتابى به نام "افكار هگل" بود كه هنوز به بازار نيامده ولى كنجكاوى دانشجويان و علاقهمندان به فلسفه را جلب كرده است. كتابهاى ديگرى از همين نويسنده مثل "دونس كاتوس دكانت" و "فلسفه تاريخ" از همين قلم امسال تجديد چاپ شد.همچنين "مقدمهاى بر علوم انسانى" اثر ديلتاى در سالى كه گذشت به ترجمه منوچهر صانعى درهبيدى به بازار آمد كه در نوع خود قابل توجه بود.
چاپ دوم انديشه سياسى ملا محمد مهدى نراقى
كتاب "انديشه سياسى ملا محمدمهدى نراقى" به قلم محمد اكرم عارفى در شمارگان ١٥٠٠ نسخه، ١٠٤ صفحه و بهاى ٢٠٠٠٠ ريال از سوى موسسه بوستان كتاب تجديد چاپ شد. اثر حاضر كه با هدف آشنايى با تاريخ انديشه سياسى متفكران مسلمان نگارش يافته، به بررسى انديشه سياسى محقق و فيلسوف نامدار قرن ١٢ هجرى قمرى، ملا محمدمهدى نراقى، با رويكرد فلسفه سياسى و در مواردى با رويكرد اخلاقى پرداخته است.
بازخوانى انديشه سياسى متفكران قرون گذشته و تدوين آن در چارچوبهاى جديد و همساز با شرايط جارى، يكى از نيازهاى جدى جامعه اسلامى امروز، بهويژه انديشمندان سياسى بهشمار مىرود.
چاپ چهاردهم "حيات پس از مرگ"
كتاب "حيات پس از مرگ" كه به قلم علىمحمد اسدى به رشته تحرير درآمده است با استناد به آيات، روايات و منابع معتبر دينى، به بررسى حيات برزخى مى پردازد. اين اثر را موسسه بوستان كتاب به چاپ چهاردهم رسانده است.
در آستانه ورود، "برزخ" چيست؟، برزخ در آيينه وحى، برزخ در آيينه عترت، ترسيمى از حيات برزخى، وادى برزخ، تجسم عمل، پرسشهاى برزخ، پاداشها و كيفرها، در آستانه دوزخ، عناوين فصول نه گانه اين اثرند. در انتهاى كتاب نيز فهرستى از آيات و روايات، اعلام، نمايههاى موضوعى و منابع درج شدهاند.
غفلت غزالى از آموزش زنان
محمد حسين ساكت از نويسندگان حوزه دين و فرهنگ اسلامى كتابى درباره شيوه آموزش و پرورش "امام محمد غزالى" به عنوان معلم و فقيه سده پنجم هجرى تحت عنوان "شيوايى و شيدايى؛ برگى از فرهنگ و تمدن ايرانى اسلامى" را در دست تاليف دارد. اين كتاب كه از سوى نشر نگاه معاصر به بازار نشر خواهد آمد، متشكل از تصحيح، ويرايش و ترجمه بخشى از رساله غزالى بر اساس نسخه خطى"منهاج المتعلم" همراه با مقدمهاى كوتاه است. ردهبندى دانش از نظر غزالى بخش ديگرى از اين كتاب است كه در آن ديدگاههاى آموزشى و پرورشى غزالى گردآورى و تدوين شدهاند.
مولف بر آن است كه در انديشه غزالى كه بر تعليم و تربيت به ويژه براى كودكان تاكيد فراوانى داشت، غفلت بزرگى درباره آموزش زنان وجود دارد و او همواره درباره مردان سخن گفته است.
پيش از اين "سعيد نفيسى" و مرحوم "محمد اديب طوسى" تنها بر اساس "كيمياى سعادت" به نقل قولهايى از نكات آموزشى غزالى پرداختهاند.
"انفاس رحمانى و حكمت يمانى" در انديشه ميرداماد
نگارش كتاب "انفاس رحمانى و حكمت يمانى" از مجموعه "انديشهمندان ايران و اسلام" در باره معرفى ميرداماد تاليف منوچهر پزشك پايان يافته و مراحل چاپ را در انتشارات همشهرى طى مىكند.
تاكنون دوازده جلد از مجموعه پنجاه جلدى "انديشهمندان ايران و اسلام" از سوى اين انتشارات با نظارت علمى دكتر عليرضا مختارپور منتشر شدهاند.
مبانى هستىشناسانه جمعگرايى براى جامعهاى فردگرا
"جورجو آگامبن" فيلسوف معاصر ايتاليايى، در كتاب "همبودگى و آينده" مىكوشد مبانى هستىشناسى جمعگرايى را براى جامعهاى كه تحت سيطره ليبراليسم فردگراست، در قالب قطعاتى نيمهشاعرانه طرح كند. اين كتاب بهزودى از سوى انتشارات ققنوس منتشر مىشود.
اين كتاب در سال ١٩٩٠ منتشر شد و سه سال بعد "مايكل هارت" آن را به انگليسى برگرداند. ترجمه فارسى اين كتاب نيز توسط فؤاد جراحباشى از روى نسخه انگليسى آن صورت گرفته است.
واژهنامه فرانكفورت
چاپ دوم كتاب "واژگان مكتب فرانكفورت" نوشته "ايو كوسه" و "استفان آبه" ترجمه افشين جهانديده از سوى نشر نى منتشر مىشود.
اين نوشتار واژههاى كليدى هر جريان فلسفى يا فيلسوف را بر مبناى متنى از آن انديشهها، برمىگيرد و بر اساس نكتههايى كه از متن استخراج مىكند، به توضيح آنها مىپردازد.
نحوه انتخاب اين واژگان برعهده نويسندگان فرانسوى مجموعه بوده و حدود چهل واژه در اين كتاب صد صفحهاى تبيين و بررسى شدهاند. از ميان اين واژهها مىتوان به اخلاق، ارتباط، امر ناهمسان، تأمل بر خود، تماميتخواهى و جنبش روشنگرى اشاره كرد.
تاكنون واژگان "لاكان"، "فوكو"، "بورديو"، "فرويد" و "مكتب فرانكفورت" منتشر شدهاند
سير فلسفه تا قرن بيستم
نگارش كتاب "تاريخ فلسفه" توسط عباس محمدىاصل در بيش از ٤٠٠ صفحه پايان يافته و از سوى انتشارات سفير اردهال در دست چاپ است.
به اعتقاد نويسنده، اين كتاب باشيوه معرفتشناختى، ديدگاههاى مطرح در فلسفه را به طور مختصر و مفيد براى دانشجويان مطرح مىكند و در واقع، درك نويسنده از اين ديدگاهها است كه قصد دارد آنها را به دانشجويان منتقل كند. اين كتاب، فلسفه را كمى قبل از يونان، از دوره پيشاتاريخ در بينالنهرين و همچنين نگاهى به آيينهاى ميترائيسم، زرتشت، بوديسم و آراى كنفوسيوس بررسى مىكند و سپس از يونان به قرن بيستم مىرسد.
شيوه اين كتاب در پرداختن به تاريخ فلسفه مشابه كتاب "سير حكمت در اروپا" است با اين تفاوت كه دامنه بررسىهاى اين كتاب به ديدگاههاى قرن بيستم و آراى انديشمندانى نظير ويليام جيمز و ويلهلم ديلتاىرسيده است.
لوسيفر در نقش جديد
كتابچه"لوسيفر در نقش جديد" طى تحقيقات و فعاليتهاى گسترده طلاب حوزه علميه اهواز و اعضاى محقق مؤسسه علمى پژوهشى منجى موعود با همكارى سازمان ملى جوانان خوزستان چاپ و به همراه مستند تصويرى چهار قسمتى در پنج هزار نسخه منتشر شد.
اين كتابچه با شيوه جوانمحورى، راههاى مبارزه با رواج شيطانپرستى را به همراه مستندات تصويرى انعكاس مىدهد.
وحى شناسى براى دومين بار
كتاب وحى شناسى نوشته محمد باقر سعيدى در چهار فصل تدوين و براى دومين بار در سال گذشته از سوى كانون انديشه جوان منتشر شد.
در فصل اول ضمن تبيين رابطه وحى و تفسيرهاى انسانى از آن و نيز كاربردهاى وحى در قرآن موضوعاتى چون "تقدير و تدبير عام آفرينش"، "تدبير غريزى حيوان"، "الهام ودر دل افكندن"، "اشاره"، "وحى و تسديد"، "وحى تشريعى و ارتباط ويژه خدا با پيامبران"، "رابطه مستقيم و بى واسطه خدا با پيامبر" و ديگر كاربردهاى واژه وحى در قرآن مورد بررسى قرار گرفته است.
در فصل دوم "وحى از زبان وحى"، در فصل سوم "امكان و ضرورت نبوى" و در فصل چهارم موضوع "ختم نبوت و وحى تشريعى" بررسى شده است.
از ميان تازه ها
حيات طيبه - كتاب حيات طيبه در قرآن ونهج البلاغه نوشته اسماعيل ابراهيمى براى نخستين بار از سوى انتشارات آيين احمد(ص)منتشر شد.
اين كتاب در هفت فصل به رشته تحرير در آمده است. در فصل اول معانى لغوى "الحيوه" و "الطيبه" در فرهنگ هاى مختلف، در فصل دوم وجوه مختلف"حياة" ، در فصل سوم حياة طيبه در تفاسير مختلف ، در فصل چهارم حياة طيبه در كلام معصومين، در فصل پنجم حياة طيبه در نهج البلاغه و در فصل ششم شرايط رستگاريا مورد بررسى قرار گرفته است.
در فصل پايانى اين كتاب نيز به تحليل و نقد نظرات مختلف پيرامون حياة طيبه و نتيجه گيرى از آن پرداخته شده است.
"عالم ذر" - كتابى با همين عنوان نوشته حسين صدرىنيا ، در سه فصل روابط، ارتباطات و تعاملات انسان در عالم ذر را با استناد به قرآن كريم و تفاسير دانشمندان شيعه و سنى مورد بررسى قرار داده است.
فصل اول اين كتاب به تبيين عوالم هستى (دنيا وآخرت) و عوالم خاص انسانى مىپردازد وسيرتكوينى زندگى انسان را در قالب عوالم قبل از دنيا، دنيا و بعد از دنيا تشريح مىكند.
مؤلف در فصل دوم كتاب، نظريات مطرح در مورد منشأ خلقت هستى و انسان را بررسى و در همين چارچوب به دو نظريه عمده "وحدت انواع" و "استقلال انواع" اشاره كرده است. در ادامه همين بحث در ذيل نظريه وحدت انواع همچنين نظريه تكامل انواع داروين مورد نقد و بررسى قرار گرفته است.
در فصل سوم ارتباطات تكوينى و تشريعى آدم و بنى آدم در"بهشت برزخى" و "عالم ذر" را تبيين شده و مصاديق آن را به تفصيل برشمرده شده است.
عقايد اسلامى با ساده ترين برهان ها- كتاب عقايد اسلامى در پرتو قرآن، حديث و عقل، نوشته آيت الله جعفر سبحانى در ٦١٦ صفحه از سوى موسسه بوستان كتاب منتشر شد.
اين كتاب كه خلاصه و فشرده مجموعه شش جلدى عقايد اسلامى و استدلالى در قالب يك جلد مى باشد، در شش بخش شامل خدا و نظام آفرينش، خدا و صفات جمال و جلال، خدا و پيامبران آسمانى، خدا و پيامبر اسلام، خدا و امامت و خدا و معاد تدوين شده است. هر يك از اين بخش ها شامل بيست درس است كه طى اين دروس در بخش هاى شش گانه سعى شده با پرهيز از پيچيده گويى و غامض نويسى، از روشن ترين و عميق ترين برهان ها براى اثبات عقايد اسلامى استفاده شود .
قواعد تفسير نزد شيعه و سنى كتاب قواعد التفسير لدى الشّيعة والسنّة نوشته محمد فاكر ميبدى در٤٧٢ صفحه از سوى انتشارات مجمع جهانى تقريب مذاهب اسلامى منتشر شد.
اين كتاب علاوه بر مقدمه ناشر و نويسنده و درآمد،شامل دو باب است. باب اول كتاب كه به قواعد كلى اختصاص دارد، شامل دو فصل است؛ فصل اول، به قواعد مشترك ميان علوم از نگاه شيعه و اهل سنت پرداخته و فصل دوم، قواعد مشترك ميان تفسير و فقه را از نگاه دو مذهب، بررسى كرده است.
باب دوم نيز در دو فصل به قواعد خاص تفسير از منظر شيعه و اهل سنت پرداخته است. در فصل اول قواعد كلى تفسير قرآن و ديدگاه هاى مشترك دو مذهب و در فصل دوم، قواعد خاص تفسير موضوعى قرآن براساس روش هاى مشترك اهل سنت و شيعه بررسى شده است.
تشيع و مغول - كتاب تشيع و مغول كه توسط مهدى اسماعيلى تاليف و با قيمت ٣٨٠٠ تومان از سوى نشر پارلا منتشر شده، ضمن معرفى اجمالى مذهب شيعه، برخى عوامل تاثيرگذار در روند تاريخى آن در ايران، به ويژه در دوره الجايتوكه يكى از ايلخانان مغول را بررسى كرده است.
اين كتاب در شش فصل به موضوعاتى از جمله سيرى اجمالى بر شكل گيرى شيعه وروند تكوينى آن تا عهد مغولان ، نگاهى گذرا بر تسلط و حكمرانى مغولان در ايران تا دوره ، دين و مذهب نزد مغولان ، اوضاع سياسى اجتماعى و مذهبى ايران در عصر الجاتيو،گرايش هاى اسلامى و شيعى الجاتيو و عوامل موثر بر آن و در نهايت نتايج و اثرات گرايش هاى اسلامى و شيعى ايلخانان به ويژه الجاتيو در تقويت و گسترش تشيع در ايران پرداخته است.
يهود در قرآن، اسراييل در فلسطين- اين كتاب نوشته معصومه رامهرمزى است كه در شمارگان ٢٥٠٠ نسخه، قطع رقعى و ٢١٤ صفحه و بهاى ٢٥٠٠٠ ريال توسط انتشارات قبله اول منتشر شده است.
اين اثر كه در قالبى تطبيقى و بين رشتهاى، تاريخى، قرآنى و سياسى، به بحث يهود و صهيونيسم پرداخته، در چهار بخش شامل يهود در قرآن، ريشههاى دشمنى يهود با اسلام، مقايسه و تطبيق ويژگىهاى يهود در قرآن و همچنين رژيم اسراييل و نتيجهگيرى تدوين شده است.
در اين كتاب موضوعاتى با مضمون خصوصيات بيان شده در قرآن درباره يهود و چرايى مهاجرت آنها به جزيرةالعرب و ديدگاه يهود در زمان پيامبر اكرم (ص) بررسى و اثبات شده كه آموزههاى يهوديت، موجبات ايجاد صهيونيسم را صورت داده است.
در اين اثر از ١١٩ منبع فارسى و عربى استفاده شده كه در بين منابع عرب زبان، به آثار نويسندگان يهودى بسيار رجوع شده است.
پيتر برگر و تجديد نظر در عرفى شدن دين- كتاب بررسى تحول آراى پيتر برگر درباره دين و عرفى شدن با تأليف حسن يوسف زاده در قطع رقعى با ٢٣٠ صفحه از سوى انتشارات مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى (ره) منتشر شد.
يوسف زاده در اين كتاب تلاش كرده است تا آرا و نظريات پيتر برگر انديشمند معروف حوزه جامعه شناسى را تبيين و نقد و بررسى كند. زندگى و آراى پيتر برگر، روششناسى برگر، آرا و انديشه هاى برگر و تحول انديشه بخشهايى از اين كتاب با پنج فصل است.
همسران پيامبر در حكومت علوى- كتاب "نقش همسران رسول خدا(ص) در حكومت امير مومنان" نوشته "تقى واردى" براى نخستين بار در قطع رقعى، جلد شوميز و بهاى ٥٥٠٠٠ ريال از سوى موسسه بوستان كتاب روانه بازار نشر شد.
اين كتاب كه در حوزه آثار تاريخ اسلام طبقهبندى مىشود، به زبان فارسى و براى مخاطبان تخصصى به رشته تحرير در آمده كه طى مباحث خود ديدگاه نظرى و شيوه رفتارى برخى از همسران رسول اكرم(ص) را كه اثرات شگفتى در افكار و عقايد مسلمانان بر جاى گذاشتند بررسى و در صدد شفاف نمودن اين مسايل برآمده است.
درآمدى بر اصول تحول فرهنگى - كتاب در آمدى بر اصول تحول فرهنگى در گرايش علوم قرآنى، ويژه طلاب و دانشجويان در ٢٣٦ صفحه و به قيمت ٣٧٠٠ تومان از سوى موسسه بوستان كتاب منتشر و به بازار نشر آمده است.
تلاش نويسنده در اين كتاب آنگونه كه در مقدمه آن آورده است، معطوف به آن است كه روش حكيمانه قرآن كريم در انتقال مفاهيم دينى را كشف و نظامواره تحول دينى را استخراج كند.
نظريه پردازان بزرگ فرهنگ- اين كتاب نوشته "اندروادگار و پيتر سجويك" است كه به وسيله ميرحسين رئيس زاده ترجمه و در شمارگان ١٢٠٠ نسخه از سوى نشرفصل با همكارى موسسه آموزش عالىسوره به چاپ رسيده است.
اين كتاب معرف آثار شخصيتهايى است كه پيش از قرن بيستم مىزيسته و افكارشان در شكل گيرى انديشه غربى و فهم ما از فرهنگ، تاثير گذار بودهاست. اين كتاب همچنين معرف معرف طيف وسيعى از نويسندگان و متفكرانى است كه در تحول و توسعه حوزه مطالعات فرهنگى داراى نقش مهم بوده و در زمره اثرگذار ترين متفكران معاصر به شمار مى آيند.
آزادى و دانش - كتابى با همين عنوان به قلم شريف لك زايى با هدف پر كردن خلأ پژوهش بنيادى و نظرى در زمينه مناسبات آزادى و دانش و مباحث حلقوى ميان اين دو در راستاى تمهيد شيوه هاى نظريه پردازى و آزادانديشى در قالب چهار گفتار تأليف و از سوى ......... روانه بازار نشر شده است.
گفتار نخست اين اثر در بردارنده مفاهيم كليدى پژوهش و ديدگاه نگارنده حول مفهوم آزادى در ذيل عنوان آزادى و توانايى است. گفتار دوم در باره تقدّم دانش بر آزادى و بررسى وارزيابى ديدگاه هاى قائل به برترى دانش بر آزادى است.
نويسنده در گفتار سوم، به بحث درباره تقدّم آزادى بر دانش پرداخته و ديدگاه هاى موجود در اين زمينه را مورد بحث و ارزيابى انتقادى قرار داده است.
در گفتار چهارم اين اثر نيز محور اصلى مباحث نويسنده در باره رابطه آزادى و دانش با عنوان مناسبات حلقوى آزادى و دانش تبيين شده است.
مبانى پارادايمى روش هاى تحقيق كيفى- اين كتاب با هدف پاسخگويى به بخشى از نيازها و سوالات دانشجويان و محققان علوم انسانى به قلم دكتر محمدتقى ايمانى از سوى گروه فلسفه علوم انسانى پژوهشگاه حوزه و دانشگاه منتشر شده است.
اين كتاب نگرشى دقيق و عميق از مبانى منطقى تحقيق علمى و مناقشات موجود پيرامون رويكردهاى كمى و كيفى تحقيق را در اختيار دانشجويان و علاقهمندان قرار داده و مبانى پارادايمى رويكردهاىاثباتگرايى ،تفسيرى و انتقادى و مقايسه آنها با يكديگر، رويكردهاى تحقيق كيفى، مانند پديدارشناسى، مردمنگارى، نظريه بنيادى، تحقيق اقدامى، روششناسى تاريخى، مقايسهاى و روششناسىفمينيستى را به لحاظ مبانى منطقى و پارادايمى، مورد سنجش و ارزيابى قرار مىدهد.
روابط بين الملل در اسلام - اين كتاب اثر تازه اى از حضرت آيت الله جوادى آملى است كه با شمارگان سه هزار نسخه براى نخستين بار از سوى موسسه علمى، تحقيقاتى اسراء منتشر شده است.
اين اثر مشتمل بر ديدگاههاى آيت الله جوادى آملى در حوزه روابط بين الملل با تأكيد بر مباحث نظرى و مبانى مناسبات اجتماعى در عرصه بين الملل از منظر اسلام است .
اين اثر در دو بخش و پنج فصل تنظيم شده است. در بخش نخست به مباحثى كلى در زمينه خاستگاه تنظيم روابط بين الملل و اصول حاكم در اين روابط و در بخش دوم، به همزيستى مسالمتآميز در حوزههاى گوناگون دينى و غير دينى و محورهاى اين همزيستى و موانع آن پرداخته شده است.
آمريكاستيزى در جهان اسلام - تفسيرى از رخدادهاى پس از حادثه حمله به برجهاى بانك تجارت جهانى و موضعگيرى روشنفكران در پى ايجاد تفكرات ضدآمريكايى در كتابى با عنوان "آمريكاستيزى در جهان اسلام" اثر "زيگريد فتح" با ترجمه حسن سعيدكلاهى و احمد تقىزاده در ٤٨٨ صفحه و بهاى ٦٥٠٠٠ ريال از سوى پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامى منتشر شد.
مقدمه كتاب توسط "زيگريد فتح" نوشته شده است. اين بخش، نخست به تعريف و تبيين بحث ضد آمريكاگرايى مىپردازد و در ادامه شاخصبندى ضد آمريكاگرايى را عنوان و آن را از ديدگاه "روبين استين" و "اسميت" به چهار دسته واكنشى، ايدئولوژيكى، انقلابى و ابزارى تقسيم مىكند. پس از مقدمه، نويسندگان ديگر بر مبناى چارچوب ضد آمريكاگرايى ارايه شده در مقدمه، به بررسى موردى كشورهاى مغرب عربى، مصر، سودان،عربستان سعودى، كشورهاى عربى خليج فارس، يمن، عراق، اردن، لبنان و سوريه ، ايران، پاكستان، كشورهاى جنوب صحرا و جنوب شرق آسيا با تمركز بر اندونزى و مالزى مىپردازند.
چين و ايران شريكان باستانى- كتاب "چين و ايران شريكان باستانى در جهان پس از امپراطورى هند" تأليف جان گارور توسط "سعيده موسوى" ترجمه و توسط دفتر مطالعات سياسى و بينالمللى وزارت امورخارجه منتشر شده است.
روابط خارجى چين و ايران، ايران و روابط خارجى چين و روابط خارجى چين در قرن بيستم از جمله موضوعات اصلى اين كتاب مىباشد كه در ده فصل تنظيم و به موضوعاتى همچون روح روابط چين و ايران، رابطه جمهورى خلق چين و پادشاهى ايران، ايران انقلابى و چين پس از انقلاب، مشاركت چين و ايران و برترى تكقطبى آمريكا در دوران پس از جنگ سرد، عامل سين كيانگ در روابط جمهورىخلق چين و جمهورى اسلامى ايران، كمك چين به برنامههاى هستهاى ايران، چين و فعاليتهاى توسعه نظامى ايران، همكارى چين، ايران و آمريكا، روابط انرژى - اقتصادى چين و ايران و نيز الگوهاى روابط چين و ايران پرداخته است.
مثلث آسيايى چين، هند و پاكستان - كتابى با همين عنوان نوشته "زيبا فرزيننيا" از سوى دفتر مطالعات سياسى و بينالمللى وزارت امور خارجه منتشر شد.
روابط خارجى چين و هند، چين و پاكستان، هند و پاكستان، هند و چين، پاكستان و هند و پاكستان و چين از موضوعات اصلى كتاب است. عناوين فصول پنج گانه اين كتاب عبارت اند از: صعود مسالمتآميز چين به موقعيت ابرقدرتى، هند: ظرفيتها و چالشها، روابط هند و چين: چشماندازهاى آينده، هند و پاكستان: از درگيرى تا اعتمادسازى و روابط پيچيده پاكستان با چين.
برگى از بلاگ
معرفى و ارزيابى يك كتاب:
ديپلماسى عمومى نوين؛ كاركرد قدرت نرم در روابط بينالملل
نويسندگان: ژان ويلسن و همكاران؛
ترجمه: رضا كلهر و محسن روحانى،
ناشر: دانشگاه امام صادق(ع)،
سال انتشار: ١٣٨٨
شمار صفحات: ٣٦٤ ص
طرح موضوع قدرت نرم در مدّت زمان كوتاه توانست به توليد ديدگاههاى نظرى و طرحهاى استراتژيك متعدّدى منجر شود كه حكايت از قابليت علمى اين مفهوم در عرصههاى مختلف سياست و حكومت دارد. كتاب حاضر از جمله كتابهاى قابل توجّه در اين حوزه است كه با مقدمهاى از دكتر اصغر افتخارى آغاز و توسط رضا كلهر و محسن روحانى ترجمه شده است.
بررسى محتوايى اين كتاب محور گزارشى است كه مقدمه و فصول يازده گانه كتاب را بررسيده است:
× × × ×
مقدمه كتاب تحت عنوان "ديپلماسى نوين با رويكرد ايرانى" در پى آن است تا الزامات مربوط به بازنگرى در ديپلماسى را در جهان معاصر از منظرى ايرانى به بحث و بررسى گذارد. نويسنده براى اين منظور، نخست مفهوم و عناصر ديپلماسى نوين را مورد بحث قرار داده و در ادامه، ساختار ديپلماسى نوين را متناسب با موقعيت جمهورى اسلامى ايران تحليل كرده است.
فصل اول كتاب تحت عنوان "ديپلماسى عمومى نوين: از تئورى تا عمل"، ديپلماسى عمومى را به مثابه يك مفهوم، معرفى و توسعه كنونى آن را در اين زمينه ارزيابى مىكند. اين فصل اهميت ديپلماسىعمومى را در محيط متغيّر بينالمللى مىسنجد و ويژگىهاى محل سياسى مناسب را شناسايى مىكند. اين فصل ميان تبليغ، روابط فرهنگى و شاخصسازى ملت از يك سو و ديپلماسى عمومى از سوى ديگر، تمايز قائل مىشود. اين فصل نتيجهگيرى مىكند كه ديپلماسى عمومى شيوع زيادى دارد، امّا مقتضيات آن به آسانى با فرهنگ ديپلماتيك سنّتى پيوند نمىخورد. ديپلماسى عمومى براى سازمانهاىديپلماتيكى كه نبايستى تحت ارزيابى قرار گيرند، يك چالش است. سرانجام اين تحليل نشان مىدهد كه ديپلماسى عمومى تنها يك روش و تكنيك صرف نيست، بلكه ديپلماسى عمومى را بايد به عنوان بخشى از كالبد سياستهاى جهانى در نظر گرفت و پيدايش آن نشان مىدهد كه تكامل اقدامات ديپلماتيك به مرحله نوينى رسيده است.
بازانديشى در ديپلماسى عمومى نوين" عنوان فصل دوم كتاب است كه توسط برايان هوكينگ به نگارش درآمده است. اين فصل مطرح مىكند كه بحث كنونى درباره ديپلماسى عمومى نه تنها بىاهميت نيست، بلكه بايد به نقش آن در لايههاى عميقترى از عمل سياسى توجّه كرد؛ حوزهاى كه طبيعت متغيّر ديپلماسى را به مثابه يك فعّاليت در محيط سياستهاى جهانى تأييد مىكند. به زعم نويسنده اين فصل، ديپلماسى عمومى ممكن است مهمتر از آن باشد كه فهميده مىشود. تلاش براى نفوذ در طبيعت چند چهره ديپلماسى عمومى، نخست مخاطبين خود را وادار مىكند كه از روى جهل و نادانى، اصول و قواعد ديپلماسى عمومى را زير پا نگذارند. اين فصل طرح مىكند كه ما نيازمند بررسى مجدّد بحث "قدرت نرم" - مفهومى كه بسيارى از بحثهاى ديپلماسى عمومى با آن است - هستيم. سرانجام در اين فصل، جايگاه ديپلماسى عمومى در دو مدل دولتمحور و مدل سلسلهمراتبى كه در آن تأكيد مجدّدى از يك سو بر ديپلماسى عمومى درون تصوير سنّتى روابط بين دولتى و از سوى ديگر، مدل شبكهاى ديپلماسىاست، ارائه مى شود.
فصل سوم كتاب با عنوان "قدرت، ديپلماسى عمومى، صلح و آرامش آمريكايى" سرآغاز بخش دوم كتاب است. اين فصل سه موضوع را بررسى مىكند: نخست اينكه چه هنجارهاى فرضى وجود دارند كه بر اساس آنها، گفتمان مسلّط صلح آمريكايى در حال ظهور بنا مىشود؟ و چه چيزى مبناى هنجارى ميراث امپرياليستى آمريكايى را تشكيل مىدهد؟ همچنين اين فصل سؤال مىكند كه چگونه قدرت نرم آمريكايى پس از تحوّل راهبردى يازدهم سپتامبر، براى آرمان امپرياليسم ليبرال كارساز شده است. دوم اينكه، نقش ديپلماسى عمومى را در بحث امپراتورى در حال تكوين آمريكا بررسى مىكند. ديپلماسىعمومى به طور گسترده به مثابه ابزار اصلى و ضرورى براى پيروزى بر قلبها و اذهان مخاطبان خارجى و متقاعد كردن آنها در اينكه ارزشها، اهداف و خواستههايشان مانند ارزشها، اهداف و خواستههاى آمريكاست، ديده مىشود. پس از يازدهم سپتامبر، دولت بوشِ، پسر ابتكاراتى را براى برجسته ساختن دوباره آمريكا از يك قدرت جهانى، به يك هددژمون مهربان آغاز كرد. در واقع؛ آمريكا از يازدهم سپتامبر براى گسترش حوزه تسلّط هرمونيك خود، با به كارگيرى استدلالهايى براى توجيه جنگ عليه ديگر كشورها، به كسب حمايت و مشروعيت و بهرهبردارى از آن به نفع خود اقدام كرد. در كوشش براى ايجاد ارتباط با شهروندان معمولى كشورهاى مسلمان، ديپلماسى عمومى براى اعمال محسنات قدرت نرم فراگير آمريكايى كه براى آمريكايىها امرى حياتى محسوب مىشود، به كار رفت. استدلال اين بود كه ميليونها نفر از مردمان عادى داراى تصاويرى بسيار منفى از آمريكا هستند كه به دقت در ذهن آنها كاشته شده است و نمىتوان آنها را از بين برد. لذا يكى از سؤالات محورى اين فصل اين است كه چگونه مىتوان قدرت نرم را به عنوان ديپلماسى عمومى اعمال كرد؟ و تا چه اندازه ديپلماسى عمومى براى ايجاد يا حفظ امپراتورى ليبرال اهميت دارد؟
مباحث اين فصل به صورت يكجانبه و با منطق دولت نو محافظه كار آمريكا ارائه شده و در آن هويت و اهداف مستقل مخالفان آمريكا اصلاً لحاظ نشده است. علىرغم دعاوى نويسنده، با توجّه به نتايج تهاجم ارتش آمريكا به افغانستان و عراق و با عنايت به سياست حمايتى آمريكا از جنايتهاى رژيم صهيونيستى، دولت آمريكا در تحقّق اهدافش در سطح سياست خارجى با شكست مواجه شد و آسيبهاى زيادىمتحمّل شد و هزينههاى زيادى را نيز براى ديگران تحميل كرد.
فصل چهارم كتاب به موضوع "ديپلماسى در صحنه عمومى جهان: جايگاه جهانى كانادا و نروژ" اختصاص دارد كه توسط آلن كى هنريك ون نوشته شده است. مؤلف پس از ذكر مقدمه، مفهوم ديپلماسىنتيجهاى را در صحنه عمومى جهان و قدرت نرم و راهبردهاى سياسى را به طور مبسوط مورد بحث قرار داده، تجارب دو كشور كانادا و نروژ را در چارچوب ديپلماسى نتيجهاى به طور مقايسهاىبررسى مىكند. نويسنده در پايان چنين نتيجهگيرى مىكند كه كشورهاى كانادا و نروژ به صورت بسيار مؤثّرى از ديپلماسى عمومى از جمله قدرت استدلال بهتر، استفاده كردهاند. كانادا اين كار را هم از طريق لابىگرى و هم از طريق دفاع آشكار و گاهى اوقات نيز به شيوه برخورد و كشمكش انجام داده است. نروژ نيز به جاى استفاده از الفاظ بسيار تبليغاتى، بيشتر بر اجراى اقدامات بسيار عمومى و تبليغاتى در مناطق دور افتاده متمركز شده است. هر دو كشور از شبكههاى ارتباطى براى منفعت و سود رسانى به خود و ديگران استفاده كردهاند. در صورتبندى نظريه ديپلماسى، هر دوكشور و بيشتر نروژ، سعىنكردهاند منابع خود را در تمام فضاها پخش كنند، بلكه آنها را در فضاهايى متمركز كردهاند كه بازده ارزشى و سود بيشترى دارند.
فصل پنجم با عنوان "ديپلماسى عمومى در جمهورى خلق چين" توسط اينگريه دهدك نوشته شده است. اين فصل نگاهى دارد به اينكه چگونه كشور چين، ديپلماسى عمومى خود را كشف كرد و توسعه داد. همچنين به طور اجمالى به بررسى اقدامات چين در اين زمينه، هم در مقياس بزرگ و هم در مقياس كوچك مىپردازد. اين فصل از كتاب همچنين به آن بعدى اشاره مىكند كه اين كشور توجّه زيادى را به آن نداشته، امّا از نظر ديپلماسى عمومى، پتانسيل عظيمى را از جمله فرهنگ، سينما، نقاشى، خطاطى، ادبيات، طب سنّتى، هنرهاى رزمى و روش آشپزى چينى دارد كه دارايىهاى قدرتمندى براى خلق يك تصوير مثبت از چين در خارج مىباشند. دو عامل باعث شده تا ديپلماسى عمومى چين به طور خاصى مورد توجّه قرار گيرد: اول اينكه، چين يك كشور تك حزبى است كه رژيم مركزى آن كنترل گستردهاى بر ابزار ديپلماسى عمومى دارد و دوم اين واقعيت كه، چين مىتواند يك مدل سنّتى از تبليغات سياسى را ايجاد كند. اين دو ويژگى، نقاط قوّت و ضعف چين را در رابطه با ديپلماسى عمومى اين كشور روشن مىسازند. اين فصل پس از تشريح اهداف كنونى ديپلماسى عمومى چين، امتيازات و موانع چين در اين عرصه را بررسى مىكند. در ادامه، گروههاى هدف، ابزارها و اقدامات سيستم ديپلماسى عمومى چين را بيان كرده، سرانجام با نتيجهگيرى به پايان مىرسد.
دولتهاى انقلابى، رژيمهاى ياغى و تكنيكهاى ديپلماسى عمومى" عنوان فصل ششم كتاب است كه توسط پائول شارپ به نگارش در آمده است. اين فصل نگاهى به برخى از كاربردهاى ديپلماسى عمومىتوسط دولتهايى دارد كه تمايل داشتند خارج از نظم رايج بينالمللى زندگى كنند يا آن را بر هم زنند. تلاشهاى بلژيكها براى برقرارى صلح در محدوده زمانى بين انقلاب اكتبر و پايان جنگ جهانى اول، تلاش و تكاپوى ليبى براى ايجاد اتّحاد و پيداكردن حامى بعد از كودتاى سال ١٩٦٩ و تلاش ايران براى دامن زدن و مشتعل ساختن انقلابى بر ضد استكبار و استبداد توسط امام خمينى(ره)، موضوعات مورد بحث اين فصل مىباشند. نويسنده اين فصل، از منظرى غربى به انقلاب اسلامى نگريسته و آن را مصداق يك الگوى منفى ذكر كرده است. در حالى كه ديپلماسى عمومى ايران موردى مثبت و موفق به شمار مىآيد؛ چرا كه حركت انقلاب اسلامى در ايران بر پايه تفكر انقلاب اسلامى و نگرش اسلام ناب محمدى(ص) در چارچوب فكرى امام خمينى(ره) و بر اساس سرمايه اجتماعى ويژه انقلاب؛ يعنى مردم و هنجارهاى اسلامى شكل گرفته است. لذا دور از انتظار نيست كه اين تفكّر در جهان همهگير شود. فراگير شدن نسبى آن در جهان بر اساس فرهنگ استراتژيك امام خمينى(ره)، با توجّه به برخى از عناصر اين فرهنگ از جمله: مبارزه با ظلم، آزادىبخشى و عدالتخواهى قابل تبيين مىباشد؛ موضوعى كه نويسنده اين فصل از آن غفلت كرده است.
فصل هفتم كتاب تحت عنوان "اتّحاديه اروپا به مثابه قدرت نرم: نيروى متقاعدسازى"، نوشته آنا ميشالسكى است. اين فصل بر مبناى يك نظريه پستمدرن مشهور درباره اتّحاديه اروپا به مثابه يك واحد سياسى بنا مىشود كه به سبب ساختار و سرشت آن، به يك رژيم سياسى مبتنى بر يك ركن هنجارى قوى، توسعه يافته است. اين فصل، الزامات ماهيت خاص اتّحاديه اروپا را تحليل مىكند و سپس بحث مىشود كه بخش هنجارى ساختار اتّحاديه اروپا با توجّه به محدوديتهاى ساختار سياسى، كارامدى اقدامات خارجى اتحاديه اروپا به وسيله عدم توانايى اتحاديه براى متقاعدسازى مخاطبان داخلى و نيز جامعه بينالمللى، مختل شده است؛ به طورى كه اروپا به عنوان يك بازيگر ضعيف در حوزه سياستهاى بينالمللى تلقّى مىشود. اين فصل راهبردهاى اروپا را در ارتباط با نخبگان ملى و مردم و مخاطبان خارجى تحليل مىكند و به دو بعد از ديپلماسى عمومى؛ يعنى مخاطب اروپايى و مخاطبان در كشورهاى خارج از اتحاديه اروپا، مربوط مىشود. اين فصل اهميت راهبرد را در پويايىهاى سياست داخلىاتحاديه اروپا و در ايجاد يك هويت اروپايى مستقل نيز تحليل مىكند.
ارتباطات فرهنگى و ديپلماسى عمومى ايالات متحده" عنوان فصل هشتم كتاب است كه توسط سينتياپى اشنايدر به نگارش درآمده است. اين فصل به بررسى دلايل و زمينههاى كاهش ديپلماسى فرهنگىآمريكا از دهه ١٩٩٠ و پس از فروپاشى اتحاد جماهير شوروى تاكنون پرداخته است. در ابتدا پس از بيان تاريخچه كوتاهى از ديپلماسى فرهنگى در ايالات متحده آمريكا، به مقايسه اقدامات صورتگرفته در زمينه ديپلماسى فرهنگى در آمريكا با اقدامات مشابه صورتگرفته در ديگر كشورها پرداخته، سپس راهبردهاى موفق و ناموفق ديپلماسى فرهنگى را مورد تجزيه و تحليل قرار داده و در آخر، چالشهاى خاص پيش روى آمريكا را در جهان پس از ١١ سپتامبر، چيزى كه به عنوان آمريكايىستيزى در سراسر جهان به وجود آمده، بررسى و ظرفيت و محدوديتهاى ديپلماسى فرهنگى در مواجهه با آنها را مورد بحث قرار داده است. نويسنده در انتهاى فصل چنين نتيجهگيرى مىكند كه هيچ ميزانى از ديپلماسى فرهنگى، هر قدر هم با مهارت گسترش يابد، نمىتواند ديدگاه جهانى را در مورد سياستهايى كه منزجركننده و مورد تنفّر عموم هستند، تغيير دهد. اما ديپلماسى فرهنگى قوى مىتواند از بهاى ارزشها و آرمانهايى كه جزء ويژگىهاى آمريكاست حمايت كند. اجراى سياست ديپلماسى فرهنگى نيرومند علاوه بر نياز به رهبرى و هدايت كاخ سفيد و وزارت امور خارجه، به هدايت بخش خصوصى و اختصاص بودجه مناسب نيز نياز دارد.
فصل نهم كتاب تحت عنوان "طرّاحى ماركهاى نشاندار ملّى به مثابه اقدامى در حوزه ديپلماسى فرهنگى" توسط والى الينز به نگارش درآمده است. اين فصل با اين استدلال كه از طريق ابزارهايى نظير افزايش كيفيت صادرات مىتوان به اعاده اعتبار ملى كمك كرده، طرّاحى برند ملى را در سه فضا، شامل صادرات برند، سرمايهگذارى مستقيم خارجى و جهانگردى و با اشاره به تجارب برخى از كشورها مورد بررسى قرار مىدهد.
فصل دهم با عنوان "ديپلماسى عمومى بر پايه گفتگو؛ طرّاحى يك پارادايم براى سياست خارجى نوين" توسط شاوويودن نوشته شده است. اين فصل به اين موضوع مىپردازد كه چگونه ديپلماسى عمومىمىتواند صورت پذيرد. ديپلماسى عمومى بحث مىكند كه برنامه امنيتى نوين مستلزم رويكردى هماهنگتر به سياست خارجى است، كه به نوبه خود يك پارادايم نوين گفتگوپايه را براى ديپلماسىعمومى طلب مىكند. در اين فرايند برخى از موضوعات نظرى نيز مىتواند روشن شود. براى پرداختن به جنبههاى عملى ديپلماسى عمومى، اين فصل به دو مورد عينى جنگ عليه تروريسم و ملتسازى مىپردازد.
فصل يازدهم به عنوان آخرين فصل بخش دوم، به موضوع "آموزش براى ديپلماسى عمومى: يك ديدگاه تحوّلى" اختصاص يافته و نوشته جان همرى است. در مقدمه اين فصل با اشاره به ضرورت آموزش در حوزه ديپلماسى عمومى و با توجّه به نتايج تحقيق نويسنده درباره برنامههاى آموزش ديپلماتيك در بيست كشور، موضوعاتى چون: موانع آموزشى، تغيير گرايشها، آموزش ديپلماسى عمومى رسمى، ديپلماسى عمومى به عنوان يك حرفه و طرّاحى دوره درسى كامل را مورد بحث و بررسى قرار مىدهد.
اين كتاب با رويكرد غربى و به ويژه آمريكايى نوشته شده و لذا به الگوهاى اعتباربخش براى آمريكا در نظام بينالملل توجّه ويژهاى دارد. نويسندگان كتاب به دليل تعلّقات خاصى كه دارند، بعضاً در مقام تحليل پديدههاى سياسى در عرصه بينالمللى از اصل بىطرفى تبعيت نكرده و در ارتباط با پديدههاى جهان سوم، ايران و اسلام، تحليلهاى سطحى ارائه كردهاند. مطالعه اين كتاب از حيث شناخت ديدگاههاىغربى و نقد آنها مىتواند براى پژوهشگران حوزههاى مطالعات استراتزيك مفيد باشد.
منبع: وبلاگ امنيت نرم